Ünlü Tarihçi Reşat Ekrem Koçu’nun Kayıp Mezarı Nerede?

Reşat Ekrem Koçu’nun mezarının kaybolması, tarihçi dostları ve öğrencileri tarafından gündeme getirildi. Mezarı nerede? İşte detaylar.

Ünlü tarihçi ve yazar Reşat Ekrem Koçu, “İstanbul Ansiklopedisi”, “Tarihimizden Garip Vakalar” ve “Osmanlı Padişahları” gibi önemli eserleriyle tanınmaktadır. Ancak, 1975 yılında hayatını kaybeden Koçu’nun mezarının nerede olduğu konusunda ciddi bir belirsizlik bulunmaktadır. Dönemin gazete ve kitaplarında Sahrayıcedit Mezarlığı’na defnedildiği belirtilmesine rağmen, günümüzde mezarına dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durum, Koçu’nun dostları ve öğrencileri arasında merak uyandırmıştır.

Libre Kültür yazarı Cihan Şimşek, Erol Üyepazarcı’nın anı kitabında yer alan bilgilerden yola çıkarak bu konunun peşine düştü. Mezarlık yetkilileriyle yaptığı görüşmelerde, mezar taşlarının dijital ortama aktarıldığını ve kayıtların arşive eklendiğini öğrendi. Eğer mezar taşı bu yıllara kadar ulaşmışsa, fotoğraflarından tespit edilmesinin mümkün olduğunu düşündü.

Şimşek, görüşmesinde şu bilgileri aktardı: “Koçu ailesinin babası Ekrem Reşad Bey 1933’te vefat ettiğinde soyadı kanunu henüz yürürlüğe girmemişti. Bu nedenle, ona dair kayıtlar soyadı taramasıyla bulunamıyor. Koçu’nun annesi ve kız kardeşlerine ait kayıtlar da arşivde mevcut değil. Koçu soyadını arşivde arattık; Koçu, Koçü, Koçi gibi varyasyonları denedik, ancak İstanbul genelinde hiçbir Koçu kaydına rastlayamadık. Mezarlık müdürlüğü yetkilisi, “Definden sonra mezar taşı yaptırılmayan veya zamanla kaybolan mezarlar, beş yıl içinde yaptırılmazsa mevcut mezarın üzerine yeni bir defin yapılabilir” şeklinde bir açıklama yaptı.

Koçu’nun mezarının akıbeti üzerine araştırmalarını sürdüren Şimşek, çeşitli ihtimalleri değerlendirdi. Manevi oğlu Mehmed’in, Reşat Ekrem’in vefatından sonra mezara bir baş taşı yaptırmamış olabileceğini, diğer mezarların baş taşlarının ise zamanla tanınmaz hale gelmiş olabileceğini öne sürdü. Ayrıca, Sahrayıcedit Mezarlığı çevresinde yapılan yol çalışmaları nedeniyle mezarın kaybolmuş olabileceği ihtimalini de gündeme getirdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı arşivindeki haritalardan bir ipucu bulmaya çalıştıklarını ancak sonuç alamadıklarını belirtti.

Bir başka olasılık ise, Erol Üyepazarcı gibi Koçu’nun çevresinde yer alan ve onun cenazesinde bulunan kişilerin, vefatından sonra mezarını ziyaret etmemiş olmalarıdır. Bu durumda, ya aile mezarlığında Reşat Ekrem Koçu’na ait bir mezar taşı yoktu ya da zamanla mezar taşları harabe hale geldi. Mezarı ziyaret eden kimse olmadığı için zamanla atıl kalmış, taşları çalınmış veya parçalanmış olabilir. Reşat Ekrem’in mezarının ne zaman ve nasıl kaybolduğuna dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. İlginç bir şekilde, Erol Üyepazarcı da Koçu’nun kaybolan mezarı hakkında herhangi bir bilgi vermemektedir. İstanbul’un pek çok tarihi unsuru hakkında bilgi toplayan Koçu’nun mezarının kaybolmuş olması, öğrencileri ve dostları tarafından da gündeme getirilmemiştir.