Efes Antik Kenti’nde Restorasyon İçin ‘Taş Hastanesi’ Kuruldu

Efes Antik Kenti’nde yürütülen restorasyon çalışmalarında, ‘taş hastanesi’ kurularak tarihi yapılar yeniden hayata kazandırılıyor.

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Geleceğe Miras Sonsuz Efes’ projesi çerçevesinde kazı ve restorasyon çalışmaları devam ediyor. Stadyum Caddesi’nde yürütülen bu çalışmalar, yüzyıllar boyunca çeşitli doğal afetler ve yangınlar sonucu zarar gören antik sütunlar ve taş blokların yeniden hayat bulmasını sağlıyor.

Bu süreçte, ekip tarafından ‘taş hastanesi’ olarak adlandırılan bir bölümde, kırılmış ve toprak altında kalmış sütunlar, kaideler ve yazıtlı bloklar titizlikle inceleniyor. Her bir parça, öncelikle belgeleniyor, ardından temizlik, sağlamlaştırma ve birleştirme işlemlerine tabi tutuluyor. Uygun hale getirilen parçalar, ait oldukları yerlerde tekrar konumlandırılıyor.

‘Geleceğe Miras Sonsuz Efes’ projesinin koordinatörü Prof. Dr. Bahadır Duman, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2023 yılında başlayan bu çalışmaların, ziyaretçi karşılama merkezi, Stadyum Caddesi ve antik tiyatroda yoğunlaştığını belirtti. Duman, restorasyon çalışmalarının yerli ve yabancı 200-250 kişilik bir ekip tarafından yürütüldüğünü ifade etti.

Stadyum Caddesi’ndeki antik yapılar üzerinde sürdürülen restorasyon çalışmaları hakkında bilgi veren Duman, burada bir taş hastanesi kurarak her taşın uzman ekip tarafından incelendiğini vurguladı. ‘Burası bir hastane ama taş hastanesi, cansız varlıklarla uğraşıyoruz. Taşlar en ince ayrıntısına kadar belgeleniyor, ardından gerekli müdahaleler yapılıyor’ dedi.

Prof. Dr. Duman, Stadyum Caddesi’nin yaklaşık 2500 yıl boyunca aktif olarak kullanıldığını ve bu süre zarfında çeşitli doğal felaketlere maruz kaldığını belirtti. Antik dönemde, Efeslilerin yıkılan sütunları yerine yerleştirmek için çaba sarf ettiğini ifade eden Duman, ‘Her şey nizami bir şekilde değil, bazen kaideler başlık olarak kullanılmış, bazen sütunlar ters çevrilmiş’ şeklinde konuştu. Ziyaretçilerin antik yapıları daha iyi anlayabilmesi için minimum düzeyde müdahalelerde bulunduklarını ekledi.

Cadde üzerinde tespit edilen 120 ila 130 sütun ve kaidenin yüzde 60’ının restorasyonunun tamamlandığını belirten Duman, geri kalan kısmın ise önümüzdeki aylarda bitirileceğini söyledi. Ayrıca, cadde üzerindeki Latince ve Grekçe yazıtların Türkçe ve İngilizce çevirilerinin yapıldığını, böylece ziyaretçilere daha net bilgiler sunulacağını ifade etti.

Yeni gezi rotalarının Stadyum Caddesi’nin ardından antik tiyatro ve Liman Caddesi’nde de devam edeceğini belirten Duman, çalışmaların tamamlanmasıyla ziyaretçilerin daha önce hiç görmedikleri yeni bir güzergahla karşılaşacaklarını kaydetti. Efes’in Küçük Asya’nın başkenti olduğunu vurgulayan Duman, ‘Ziyaretçiler, daha önce defalarca Efes’e gelmiş olsalar bile yepyeni bir güzergah ile karşılaşacaklar’ dedi.

Prof. Dr. Duman, Liman Caddesi ve Stadyum Caddesi’nin restorasyon çalışmalarını yıl sonunda tamamlamayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi. Liman Caddesi’nde zemin kaplamaları ve sütunlar ile Roma hamamında kazı ve restorasyon faaliyetlerinin süreceğini belirten Duman, Orta Liman Kapısı’nda da çalışma yürütüleceğini ifade etti. ‘Liman Caddesi’nin sonunda 3 tane kapı var. Orta Liman Kapısı için korunma kurulundan izinler alındı. Bu yıl itibariyle orada da minimum düzeyde anastilosis bazlı restorasyon çalışmaları yürüteceğiz’ şeklinde konuştu.