Danıştay Kararı, Karadeniz’deki Atmacacılık Geleneğini Sarsıyor
Danıştay’ın avlanma düzenlemesini iptal etmesi, Karadeniz’deki atmacacılık geleneğini tehlikeye attı ve bölgedeki tepkilere yol açtı.
Danıştay’ın, atmacanın avlanmasında yem olarak kullanılan kızıl sırtlı örümcek kuşuna dair düzenlemeyi iptal etmesi, Karadeniz Bölgesi’nde yüzyıllardır süregelen atmacacılık geleneğini yeniden gündeme getirdi. Bu karar, yerel halk tarafından kültürel bir mirasa yapılan müdahale olarak yorumlanırken, atmacacılar da tepkilerini dile getirdi.
Artvin, Rize ve Trabzon illerinde kuşaktan kuşağa aktarılan atmacacılık, bölgenin kültürel kimliğinde önemli bir yer tutmaktadır. Ancak son hukuki gelişmeler, bu geleneğin geleceğini belirsiz hale getirmiştir.
Doğa Derneği tarafından 2021-2022 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu (MAK) kararının iptali için açılan davada, Danıştay 10. Dairesi kısmi iptal kararı vermiştir. Mahkeme, atmacanın yakalanmasında yem olarak kullanılan kızıl sırtlı örümcek kuşunun avlanmasına izin veren düzenlemeyi, uluslararası sözleşmelere aykırı bularak iptal etti. Ancak MAK kararının diğer maddeleri yönünden davanın büyük bir kısmı reddedildi.
Bu kararın ardından, mutlak koruma altında olan kızıl sırtlı örümcek kuşunun yakalanması yasaklanmış, dolayısıyla atmacacılığın sürdürülebilirliği ciddi şekilde tehlikeye girmiştir. Yem kuşunun yasaklanması, atmacacılığın pratikte uygulanmasını imkansız hale getirmiştir.
Danıştay kararının ardından Artvin’in Arhavi ilçesinde, atmacacılık geleneği ve yasak süreci üzerine geniş katılımlı bir toplantı düzenlenmiştir. Toplantıda, yörede “ğaço” veya “ciciyen” olarak bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşuna yönelik yasağın etkileri ele alınmış, atmacacılar, avcı dernekleri, sivil toplum kuruluşları, siyasi parti temsilcileri ve vatandaşlar bir araya gelmiştir.
Fındıklı Avcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, toplantıda yaptığı açıklamada, hukuki sürece itiraz edeceklerini belirterek, “Bu karar kültürümüze yapılmış bir saldırıdır. Yeterli araştırma yapılmadan alındığını düşünüyoruz. Atmaca, dedelerimizden bize kalan bir mirastır. ‘Ğaço’ serbest bırakılana kadar mücadelemiz sürecek” ifadelerini kullanmıştır.
Arhavi Avcılar, Atıcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Refik Lakerta ise, dava sürecinden haberdar edilmediklerini savunarak, “Atmacacılık bizim için sadece bir uğraş değil, bir yaşam biçimi. Bu süreçte kendimizi ifade etme fırsatı bulamadık. Geleneksel kültürümüzün zarar görmesine izin vermeyeceğiz” şeklinde konuşmuştur.
Öte yandan, Danıştay kararından yaklaşık iki hafta önce, Arhavi Gençlik Merkezi tarafından düzenlenen bir etkinlikte atmacacılık geleneği gençlere tanıtılmış ve kültürel mirasın yaşatılmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır.
