Orhan Veli’nin doğduğu ev 65 milyon liraya satışta
Orhan Veli’nin doğduğu ev, Beykoz’da 65 milyon liraya satışa çıkarıldı. Bakanlık, yapının satın alınmasının görev alanında olmadığını bildirdi.
Türk şiirinde Garip akımının öncü isimlerinden Orhan Veli Kanık’ın 1914 yılında dünyaya geldiği Beykoz’daki üç katlı ahşap köşk yeniden gündemde. Şubat ayında 80 milyon lira bedelle satışa sunulan Orhan Veli’nin doğduğu ev için ilan fiyatı 65 milyon liraya çekildi.
Gazeteci Adil Bali’nin sosyal medya paylaşımıyla kamuoyunun dikkatini çeken yapı, daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Yeni Parti İzmir Milletvekili Sedâ Kaya Ösen, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle 5 Mart’ta soru önergesi verdi.
Önergesinde Bakanlığın kültürel değerleri koruma ve yaşatma sorumluluğuna dikkat çeken Ösen, Orhan Veli’nin doğduğu evin satın alınarak müzeye dönüştürülmesi konusunda herhangi bir girişimde bulunulup bulunulmayacağını sordu. Milletvekili ayrıca, Bakanlığın yatırım bütçesinden taşınmazın satış bedelinin karşılanmasının mümkün olup olmadığını da gündeme getirdi.
Bakanlık satın alma sorumluluğunda olmadığını bildirdi
Bakan Mehmet Nuri Ersoy’un önergeye 18 Ağustos’ta verdiği yanıta göre yapı, Beykoz’un Yalıköy Mahallesi’nde, 466 ada 17 parselde ve Boğaziçi sahil şeridi ile öngörünüm bölgesinde yer alıyor. Özel mülkiyette bulunan köşk, korunması gerekli ikinci grup taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli durumda. Ancak yapı için hazırlanmış rölöve, restitüsyon ve restorasyon projesi bulunmuyor.
Bakanlık, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca bu nitelikteki taşınmazların satışı için Bakanlıktan izin alınmasının gerekmediğini belirtti. Yanıtta ayrıca Bakanlığın kendi bünyesindeki müze ve ören yerleriyle kendisine tahsis edilen tescilli kültür varlıklarında restorasyon çalışmaları yürüttüğü, söz konusu yapının satın alınmasının ise görev ve sorumluluk alanına girmediği ifade edildi.
Benzer yapılar müzeye dönüştürülmüştü
Bakanlığın açıklaması, geçmişte kamulaştırılarak müzeye çevrilen tarihi yapıları yeniden gündeme getirdi. Diyarbakır’daki Cahit Sıtkı Tarancı Evi, Ordu’daki Paşaoğlu Konağı Etnografya Müzesi, Sakarya Müzesi, Sivas’taki Âşık Veysel Müzesi ile Mersin Silifke’deki Atatürk Evi ve Etnografya Müzesi, bu uygulamalara örnek gösteriliyor.
Mehmet Akif Ersoy’un İstanbul İstiklal Caddesi’ndeki Mısır Apartmanı’nda yaşamını yitirdiği daire de kamulaştırılarak müzeye dönüştürülen yapılar arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2018’de duyurduğu süreç kapsamında daire 2 milyon 500 bin lira karşılığında kamulaştırıldı. Mehmet Akif Ersoy Hatıra Evi, 2021’den bu yana Bakanlık bünyesinde müze olarak ziyaret edilebiliyor.
Orhan Veli’nin doğduğu ev de ikinci derece tarihi eser statüsünde bulunuyor. Bu nedenle yapının korunmasına ilişkin yasal düzenlemelerin yanı sıra kamulaştırma hükümlerinin de değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüşler dile getiriliyor.
İlan metninde yapının tarihî değerine vurgu yapıldı
Satış ilanında köşkün yalnızca bir konut olmadığı, bir dönemin kültürel hafızasını taşıdığı belirtildi. Beykoz Yalıköy’deki yapının ahşap dokusu, yüksek tavanları ve dönem mimarisini koruyan özellikleriyle Boğaz hattındaki özgün örneklerden biri olduğu ifade edildi.
Yaklaşık 70 yıldır aynı mülkiyette bulunduğu belirtilen ve ikinci derece tarihi eser statüsündeki köşk; kültür evi, özel restorasyon projesi ya da yaşam alanı olarak değerlendirilebilecek bir yapı şeklinde tanıtılıyor. İlanın mevcut bedeli ise 65 milyon lira olarak gösteriliyor.
