İDOB Modern Dans Topluluğu, ‘Pinokyo.exe’ ile Sahne Aldı

‘Pinokyo.exe: Çarpık Zamanlar İçin Bir Kukla’ eseri, Süreyya Opera Sahnesi’nde izleyicilerle buluştu.

İstanbul Devlet Opera ve Balesi Modern Dans Topluluğu, ‘Pinokyo.exe: Çarpık Zamanlar İçin Bir Kukla’ adlı eserinin üçüncü temsilini önceki akşam Süreyya Opera Sahnesi’nde gerçekleştirdi. Proje direktörü Emre Karaca ile yapılan görüşmede, geçtiğimiz sezonun yoğun geçtiği ve bu yıl yeni bir projeye yer verilmeyeceği belirtildi. Karaca, projenin başlangıç noktasını şu sözlerle açıkladı: ‘Erika Silgoner’ın daha önce MDT için koreografisini yaptığı ‘Pasyon S’ adlı çalışmayı gerçekleştirmiştik ve onunla tekrar çalışmak istedik. ‘Cinderella’ ve ‘Fındıkkıran’ gibi fikirler üzerinde düşündük. Erika, dedesinin çok eski bir Carlo Collodi eseri olan Pinokyo kitabını bir gün sandıkta bulmuş. Farklı bir versiyon olduğunu belirtti ve ‘Ne dersiniz?’ diye sordu. İtalyan Kültür Merkezi ile yakın ilişkilerimiz var, daha önce birlikte projeler gerçekleştirmiştik. Onlardan, 2026’nın Carlo Collodi’nin 200. doğum yılı olduğunu duymuştum. Bu bilgiyi de göz önünde bulundurarak ‘Pinokyo’nun bu farklı hikâyesini yaratmaya başladık.’

‘Pinokyo.exe: Çarpık Zamanlar İçin Bir Kukla’, Carlo Collodi’nin klasik hikâyesini çağdaş, teknolojik ve gölgeli bir evrende yeniden yorumluyor. Hikâye, günlerini eski bir televizyonun önünde geçiren yaşlı bir adam ile ona getirilen gizemli ‘sentetik çocuk’ arasında gelişen beklenmedik bir bağla başlıyor. Bu yakınlaşma, bambaşka bir evrenin kapılarını aralıyor.

Aslında baş karakterimiz Gepetto. Yalnız ve yaşlı bir adam olarak günümüzdeki yalnızlığı simgeliyor. Yapay zekaların hayatımıza girmesiyle, yalnız hissetmemizi engelleyen ancak yalnızlığımızı daha belirgin hale getiren bir hikâyeye tanıklık ediyoruz. Bir siparişle başlayan ve Gepetto’nun rüyasına yolculuk yaptığımız, zaman zaman kâbuslara dönüşen bir dans dünyası sahnede izleyiciyle buluştu.

Devreler ve kodlanmış anılarla yaratılan bu yeni Pinokyo, durağan yaşam ritmini bozarak hem şiirsel hem de tedirgin edici bir dönüşüm sunuyor. Eser, distopik bir yapıya sahip. Koreograf Erika Silgoner’in sahneye koyduğu eserin müzik tasarımı Murat Gökçe Özücoşkun’a, dekor ve kostüm tasarımı Gülden Sayıl’a, ışık tasarımı ise Yasin Gültepe’ye ait. ‘Pinokyo.exe: Çarpık Zamanlar İçin Bir Kukla’, bugün ve 6 Şubat’ta Kadıköy Belediyesi Süreyya Opera Sahnesi’nde yeniden sahnelenecek.

Modern dans prodüksiyonunun prömiyerinde; Pinokyo rolünde Demet Aksular, Geppetto rolünde Canberk Yıldız, Mangiafuoco rolünde Erencan Karadi, Cırcır Böceği rolünde Tuğçe Göncü Ceylan, Kedi rolünde Ekin Ançel, Tilki rolünde Ferhat Güneş, Lucignolo rolünde Kamola Rashidova, Mavi Peri rolünde Chiara Giorda, asistanlar rolünde Evrim Akyay ve Mert Aksu, kuklalar rolünde ise Beril Şenöz, Ozan Akgün, Buse Ercan, Destan Taştan, Nil Batırbaygil, Miray Bacı, Tufan Elitaş, Bianca Cerioni ve Anna Zesakes sahnede yer aldı.

Türkiye’deki konservatuvarlarda bale ve modern dans bölümlerinde öğrenci sayısının, özellikle erkek dansçılar arasında ciddi bir azalma olduğu dikkat çekiyor. Bu durumun temel nedenleri arasında iş güvencesinin eksikliği ve kötüleşen ekonomik koşullar yer alıyor. Mimar Sinan ve İstanbul Teknik Üniversiteleri’nde modern dans alanında sadece iki, balede ise dört erkek öğrenci bulunuyor. Bu durum, yetenekli sanatçı bulma ve yetiştirme kalitesini olumsuz etkiliyor.

Mezuniyet sonrası kadrolu iş imkânlarının kısıtlı ve belirsiz olması, öğrencilerin bu sanat dallarına yönelmesini engelliyor. Mezun olduktan sonra iş garantisi olmadığı için bu bölümler tercih edilmiyor. Emre Karaca, yaklaşık 11 yıl sözleşmeli dansçı olarak çalıştığını, şu an ise sözleşmeli çalışan sayısının oldukça yüksek olduğunu belirtiyor. Günümüzde genç dansçıların kadro güvencesinin olmaması, daha sıkıntılı süreçler yaşamalarına neden oluyor. Ekonomik zorluklar sadece dansçıları değil, genel olarak aile kurmayı, çocuk yetiştirmeyi ve çocuklara ek eğitimler sunmayı da olumsuz etkiliyor. Bu nedenle, bakanlığın yeni dansçıların yetişmesi için İDOB ve DT gibi sanat kurumlarının kadrolaşma sorununa bir an önce çözüm bulması gerekiyor.