Konya Kapalı Havzası’nda Obruk Sayısı 739’a Ulaştı

Konya Kapalı Havzası’nda, iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı suyu kullanımı gibi etkenler nedeniyle obruk sayısının artışı devam ediyor. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yürütülen Obruk Duyarlılık Haritası çalışmaları sonucunda, Konya, Karaman ve Aksaray’da kaydedilen obruk sayısı 739’a ulaştı.

AFAD’ın 2020 yılında başlattığı projede, yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi ve uydu görüntüleri kullanılarak bölgedeki obruk envanteri düzenli olarak güncelleniyor. Daha önce 576 obruk kaydedilen Konya’da, bu projeye başladığı günden bu yana 126 yeni obruk oluştu. 2020’de 28, 2021’de 28, 2022’de 14, 2023’te 12, 2024’te 32, 2025’te 10 ve bu yıl ise 2 obruk tespit edildi.

Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, yer altı suyunun bilinçsiz kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığını belirtti. AFAD’ın yürüttüğü envanter ve duyarlılık haritalama çalışmalarının, afet riskinin azaltılması açısından büyük öneme sahip olduğunu vurgulayan Arslan, bu projeyle birlikte obruk envanterinin düzenli olarak güncellendiğini ifade etti.

Arslan, obruk oluşumunu etkileyen faktörlerin analiz edilerek yapay zeka destekli haritalama yöntemleriyle duyarlılık haritalarının oluşturulduğunu, bu çalışmaların erken önlem ve risk yönetimi açısından kritik bir rol oynadığını belirtti. Ayrıca, obrukların saha taramalarıyla belirlendiğini ve uydu teknolojileri sayesinde envanterin güncellendiğini sözlerine ekledi.

Arslan, daha önce kaydedilmemiş birçok obruğun uydu görüntüleriyle tespit edilerek envantere eklendiğini belirtti. AFAD verilerine göre, Konya Kapalı Havzası’nda 739 obruk bulunuyor; bunlardan 702’si Konya, 29’u Karaman ve 8’i Aksaray’da yer alıyor. Konya’daki 702 obruğun 380’i kuyu tipi obruk sınıfına giriyor ve bu obrukların büyük bir kısmı son 30-35 yıl içinde oluşmuş durumda. Ayrıca, bölgede yüzlerce yıl önce oluşmuş ana kaya çökme obruklarının da bulunduğu ve yaklaşık 50 ana kaya obruğunun tespit edildiği ifade edildi.

Son yıllarda yeni obruk oluşum sayısında bir azalma gözlemlendiğini belirten Arslan, geçmişte yılda ortalama 20 civarında obruk oluşurken, bu sayının günümüzde 10’un altına düştüğünü aktardı.